تفاوت پيدا كرده زندگى كنونى مشرق زمين نيز با سابق ، تفاوت يافته است . با وجود اين و با همهء كيفيات و خصوصيات عالى كه مىتوان در مردم بازارى سراغ كرد . يعنى مهمان‌نوازى ، مهارت فنى ، صبر و شكيبايى ، هنر چانه‌زدن ، زندگى اجتماعى ، شوخى و ظرافت و از اينها گذشته زيبايى و آزادى محيط بازار . افسوس كه امروز نمىتوان كار خوب و نمونه‌هاى اصيل و عالى هنر ايران را در اين محل مشاهده كرد . حتى در خانه‌هاى مردم ايران نيز چنين نمونه‌هايى يافت نمىشود . ردايى كه بر دوش استادكاران قديم ايران افتاده بود ناگزير ساييده و نخ‌نما شده است . در اصفهان بالاى سردر بزرگ « ميدان شاه » ، در نزديكى محلى كه پدر حاجى بابا با قلم‌موى خود مشغول كار بود ، عده‌اى كه كارشان ساختن جلد كتاب است به كار اشتغال دارند . ولى به استثناى يكى دو مورد جلدهايى كه توسط اين اشخاص ساخته مىشود از نوع درجهء دوم و درجهء سوم است . تهيه‌كنندگان آنها اغلب مردان جوانى هستند كه داراى استعداد فنى شگفت‌آورى مىباشند . در واقع ، به همان اندازه كه مغز كارفرمايان متجدد آنها از ذوق و استعداد تجارتى سرشار است اين كارگران جوان از استعداد فنى برخوردار مىباشند . در بازار جواهرسازان ، عده‌اى جواهرساز به كار اشتغال دارند و از هر يك از وسايل زينت صدها نظير آن مىسازند . يعنى مهارت آنها به همين اندازه است . در واقع ، با استفاده از شهرت تاريخى اجداد خود كسب مىكنند و نان مىخورند . طرز كار نقره‌كاران نيز چنان است كه اگر مشترى آنها را راهنمايى نكند ، در تزيين كار خود به قدرى افراط مىكنند كه مايه بيزارى مىگردد . اما تفاوت يك كار آنها با كار ديگر از لحاظ طرح و نوع نظير همان احساس را در شخص به وجود مىآورد كه يك پسربچه را وادار به افزودن يك تمبر پست جديد به مجموعهء تمبرهاى پيشين خود مىكند . عدهء ديگر به تهيه آلات و ادوات برنجى اشتغال دارند و سينى و ظروف مخصوص روى ميز مىسازند . اين نوع كار تقليد كوركورانه‌اى است از گذشته با يك نوع سرعت ماشينى . طرحهاى اين سينيها و جعبه‌ها و آلات ديگر با چنان مهارتى تهيه شده و دواير بزرگ و كوچك آن از لحاظ هندسى چنان عالى و پسنديده است كه شخص ميل دارد آنها را بيشتر از لحاظ رياضى مورد ملاحظه قرار دهد تا از نظر صنعت و هنر ايران . صرف‌نظر از قاليها و قاليچه‌هايى كه ايلات و عشاير مىبافند ؛ در حال حاضر ، مسگران كه ظروف آشپزخانه و ادوات مورد نياز روزانه مردم را مىسازد و كفاش و يراق‌ساز و كارگرانى كه